ปลานกแก้ว สีสันแห่งท้องทะเล

ปลานกแก้ว (Parrotfish) เป็นปลาทะเลขนาดกลางชนิดหนึ่ง ที่มีสีสันสวยงามมาก เมื่อโตเต็มที่จะมีความยาวลำตัวราว 30-80 เซนติเมตร ปลานกแก้วจัดอยู่ในกลุ่มปลาทะเลกระดูกแข็งในวงศ์ Scaridae ในอันดับปลากะพง (Perciformes) เป็นปลาที่มีเกล็ดขนาดใหญ่ จะงอยมีปากยืดหดได้ ปากคล้ายนกแก้ว (เป็นที่มาของชื่อปลานกแก้ว) และเนื่องจากความสวยงามและแปลกตา จึงนิยมนำปลานกแก้วมาเลี้ยงไว้ดูเล่น และบางคนก็นิยมนำมาทำเป็นอาหารด้วย

ถิ่นที่อยู่และการหาอาหาร
ปลานกแก้วเป็นปลาที่อาศัยอยู่ในแนวปะการังเขตร้อนและเขตอบอุ่น พบมากทั้งฝั่งทะเลอ่าวไทยและฝั่งทะเลอันดามัน อาศัยแนวปะการังเป็นที่อยู่อาศัย หลบภัย และหาอาหาร โดยที่อาหารหลักของปลานกแก้วคือสาหร่ายและซากปะการัง โดยจะออกหากินในเวลากลางวันและซ่อนตัวเพื่อหลับนอนในเวลากลางคืน

ประโยชน์ของปลานกแก้วต่อระบบนิเวศน์
เนื่องจากปลานกแก้วอาศัยอยู่ตามแนวปะการัง และกินซากปะการังและสาหร่ายเป็นอาหาร ดังนั้นปลานกแก้วจึงมีประโยชน์ต่อระบบนิเวศน์และการมีอยู่ของปะการังอย่างมาก (ปะการังคือที่อยู่และที่วางไข่ของสัตว์ทะเลจำนวนมาก) กล่าวคือ ปลานกแก้วช่วยกินสาหร่ายทะเลซึ่งเป็นตัวขัดขวางการสังเคราะห์แสงของประการัง ซึ่งถ้ามีสาหร่ายทะเลมากเกินไปจนคลุมทับปะการังจนสังเคราะห์แสงไม่ได้ ปะการังรังนั้นก็จะตาย เมื่อมีปลานกแก้วมาช่วยกำจัดสาหร่าย อันตรายของปะการังจากสาหร่ายทะเลก็จะหมดไป

นอกจากนี้ปลานกแก้วยังชอบกินซากปะการังทำให้ตัวอ่อนประการังสามารถร่วงตกลงสู่พื้นดินได้ง่ายและสามารถงอกเป็นประการังใหม่ขึ้นมาได้ ประกอบกับขี้ของปลานกแก้วมีลักษณะเป็นผงสีขาว ช่วยเพิ่มเนื้อดิน (ทราย) ในบริเวณนั้น ซึ่งเอื้อต่อการเจริญเติบโตของปะการังได้เป็นอย่างดี

ดังนั้นจึงสามารถกล่าวได้ว่า ในระบบนิเวศน์ใดที่มีปลานกแก้วชุกชุม ปะการังก็จะเจริญเติบโตได้ดี และสามารถเป็นแหล่งอาหาร ที่หลบภัย ที่วางไข่ และที่อนุบาลตัวอ่อนให้กับสัตว์ทะเลได้เป็นจำนวนมาก ทำให้ระบบนิเวศน์ในทะเลบริเวณนั้นมีความสมบูรณ์

Art work by : Wizchayuth Limungkoon Boonyanate

ปัญหาที่พบกับปลานกแก้ว
เนื่องจากปลานกแก้วมีรูปร่าง ลักษณะและสีสันสวยงาม จึงมีผู้นิยมจับมาดูเล่นและนำมาเป็นอาหาร ทำให้ประชากรปลานกแก้วลดลงอย่างรวดเร็ว และแน่นอนว่าเมื่อจำนวนปลานกแก้วลดลง ระบบนิเวศน์โดยรวมของทะเลบริเวณนั้นก็จะเสียสมดุลไปอย่างมาก ปะการังตายมากขึ้น ฟื้นตัวช้า และเมื่อเกิดการฟอกสีเนื่องจากอุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น ก็จะฟื้นตัวยากหรือตายไปอย่างถาวร (จากการศึกษาพบว่าปลานกแก้วสามารถช่วยให้ปะการังที่ฟอกสี กลับคืนสภาพเดิมได้เร็วกว่าปกติถึง 6 เท่า)

จากข้อมูลข้างต้นจะเห็นได้ว่าปลานกแก้วมีประโยชน์อย่างมากมายต่อระบบนิเวศน์ทางทะเล ทั้งต่อปะการังและต่อสัตว์ทะเลด้วยกัน ดังนั้นเราจึงควรอนุรักษ์ให้ปลานกแก้วได้อยู่คู่กับทะเลของไทยและแนวปะการังของไทยไปตราบนานเท่านาน อย่าไปจับมาเพื่อเลี้ยงไว้ดูเล่นหรือนำมาเป็นอาหารเลยครับ ประโยชน์เพียงชั่วพักชั่วครู่นี้เทียบไม่ได้เลยกับประโยชน์ที่ปล่อยให้ปลานกแก้วได้อยู่ตามธรรมชาติ

สถานการณ์ของปลานกแก้วในปัจจุบัน
ปัจจุบันมีการจับปลานกแก้วมาเลี้ยงและนำมาเป็นอาหารจำนวนมาก จนจำนวนประชากรปลานกแก้วในธรรมชาติลดลงอย่างรวดเร็วและส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อแนวปะการังและระบบนิเวศน์ใกล้เคียง และได้เกิดกระแสเรียกร้องจากนักอนุรักษ์และประชาชนทั่วไปให้ทำการอนุรักษ์ปลานกแก้วอย่างเร่งด่วนแล้ว

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *