การศึกษาและสร้างต้นแบบนวัตกรรมระบบการจัดการขยะมูลฝอย

ที่มาและความสำคัญของปัญหา

ปัจจุบันประเทศไทยมีจำนวนปริมาณขยะมูลฝอยเป็นจำนวนมาก โดยมีทั้งปริมาณขยะที่เกิดจากการกำจัดไม่หมดหรือเรียกว่า “ขยะสะสม” และขยะที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมในต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันของมนุษย์เรียกว่า “ขยะที่เกิดขึ้นใหม่” เมื่อทำการเปรียบเทียบข้อมูลสถิติของกรมควบคุมมลพิษระหว่างปี พ.ศ. 2547 และ พ.ศ. 2557 พบว่า พ.ศ. 2547 ประเทศไทย มีปริมาณขยะจำนวน 14,300,000 ตัน และ พ.ศ. 2557 มีปริมาณขยะจำนวน 40,971,182.01 ตัน โดยแบ่งเป็นขยะสะสม จำนวน 14,799,821.25 ตัน และมีปริมาณขยะที่เกิดขึ้นใหม่ จำนวน 26,171,360.76 ตัน (กรมควบคุมมลพิษ, 2558) จากข้อมูลสถิติเห็นได้ชัดว่า ปริมาณของขยะมีการเพิ่มขึ้นแบบ ก้าวกระโดด ทำให้เกิดปัญหามลพิษที่เกิดจากขยะ อาจส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตและคุณภาพชีวิตของประชาชนในประเทศ

การผลิตวัตถุดิบอุตสาหกรรมจากขยะ นับเป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมในปัจจุบัน ที่จะช่วยทดแทนต้นทุนในการดำเนินการด้านอุตสาหกรรม ประกอบกับปัจจุบันประเทศไทยประสบปัญหาขยะล้นเมือง จากข้อมูลกรมควบคุมมลพิษ ระบุว่า ในปี พ.ศ. 2557 ประเทศไทยมีปริมาณขยะมูลฝอยจำนวน 40,971,182.01 ตัน ขณะที่สถานที่กำจัดขยะแบบถูกสุขอนามัย มีจำนวน 466 แห่งจากทั้งหมด 2,490 แห่ง หรือคิดเป็นร้อยละ 19 ส่วนอีกร้อยละ 81 หรือ 2,024 แห่ง (กรมควบคุมมลพิษ, 2558) เป็นการกำจัดขยะแบบไม่ถูกสุขอนามัย เช่น กองทิ้งไว้กลางแจ้ง เผาในที่โล่ง รวมถึงลักลอบทิ้งในสถานที่ที่ไม่เหมาะสม สร้างปัญหาให้กับสังคมไทยทุกภูมิภาค ทำให้รัฐบาลได้กำหนดปัญหาดังกล่าวเป็นวาระแห่งชาติ ระหว่างปี พ.ศ. 2559 – 2564 โดยตั้งเป้าจัดการขยะมูลฝอยที่ตกค้างอย่างถูกวิธีให้ได้ร้อยละ 100 หรือไม่มีขยะตกค้าง

สำหรับเทศบาลเมืองนราธิวาส มีการขยายตัวและเจริญเติบโตของชุมชนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ความหนาแน่นของประชากรประมาณ 5,512 คนต่อตารางกิโลเมตร การจัดการขยะที่เกิดขึ้นในปัจจุบันใช้รูปแบบกําจัดขยะโดยใช้วิธีเทกองและเผากลางแจ้ง ทำให้เป็นแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรคและพาหะนำโรคต่าง ๆ แนวทางการแก้ไขจึงต้องมีการบริหารจัดการขยะชุมชนให้เกิดขึ้นอย่างครบวงจร การกำจัดอย่างมีประสิทธิภาพ และที่สำคัญต้องเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายด้านขยะถือว่าเป็นวาระแห่งชาติ “นโยบายด้านขยะถือเป็นวาระแห่งชาติ โดยพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ในฐานะหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ วิธีการแก้ปัญหาที่ดีที่สุด คือ การนำขยะมาแปลงเป็นเชื้อเพลิง ซึ่งเป็นระบบที่บริหารจัดการได้อย่างเต็มรูปแบบ ทำให้มั่นใจว่าจะจัดการขยะได้ค่อนข้างสมบูรณ์ ไม่เกิดมลภาวะและในอนาคตสามารถสร้างรายได้ให้แก่ประชาชน ทำสิ่งแวดล้อมให้ดีอย่างยั่งยืน” (กรมประชาสัมพันธ์, 2558) ทั้งนี้เทศบาลเมืองนราธิวาส ได้สนองตอบต่อนโยบายแห่งชาติ ในการให้ความร่วมมือการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชน ภายใต้ “การบริหารจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย จังหวัดนราธิวาส” โดยได้มีการทำบันทึกข้อตกลง (MOU) ความร่วมมือการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชน เพื่อแสดงเจตนารมณ์ร่วมกันว่าทุกฝ่ายได้ตกลงเพื่อให้เกิดความร่วมมือในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตรายจังหวัดนราธิวาส ระยะ 5 ปี (ปี พ.ศ. 2558 – 2562) โดยเทศบาลเมืองนราธิวาสเป็นผู้รับผิดชอบพื้นที่ในการก่อสร้างศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนรวมที่ถูกหลักวิชาการ

          ในพื้นที่ เทศบาลเมืองนราธิวาส ปัจจุบันประสบปัญหาปริมาณขยะเพิ่มขึ้น และมีแนวโน้มว่าจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อการดำรงชีวิตและคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ เทศบาลเมืองนราธิวาสเริ่มมีการเปิดให้บริการศูนย์กำจัดขยะมูลฝอย เมื่อเดือน มกราคม พ.ศ. 2549 มีปริมาณขยะที่รับดำเนินการกำจัด จำนวน 35 ตันต่อวัน และจากข้อมูลวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 พบว่า มีจำนวนขยะที่จะต้องกำจัดจำนวน 47.1 ตันต่อวัน (เทศบาลเมืองนราธิวาส, 2559) และมีแนวโน้ม จะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เทศบาลเมืองนราธิวาส จึงเกิดแนวคิดในการศึกษาและสร้างต้นแบบนวัตกรรมระบบการจัดการขยะมูลฝอย เพื่อใช้ในการแก้ไขปัญหาในพื้นที่ ให้เกิดเป็นรูปธรรม มีแบบแผนและวิธีปฏิบัติ อีกทั้งยังมีแนวคิดในการส่งเสริมภาคเกษตรและอุตสาหกรรมในพื้นที่ ด้วยวิธีการแปรสภาพขยะเป็นวัตถุดิบ นับเป็นการส่งเสริมอาชีพอย่างมั่นคงและยั่งยืน

          จากหลักการและเหตุผลดังกล่าว เทศบาลเมืองนราธิวาส ได้มีการพิจารณาและเห็นควร ให้มีการศึกษาและสร้างต้นแบบนวัตกรรมระบบการจัดการขยะมูลฝอย ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมและประเทศในการแก้ไขปัญหาด้านมลพิษจากขยะและการส่งเสริมภาคเกษตรและอุตสาหกรรมในพื้นที่ นำไปสู่การแก้ไขปัญหาในพื้นที่อย่างมีระบบและมีแบบแผน อีกทั้งเป็นการสร้างองค์ความรู้ในการแก้ไขปัญหาด้านการจัดการขยะ โดยนำมาใช้ในพื้นที่และนำมาปรับใช้กับพื้นที่อื่น ๆ ที่ประสบปัญหาในการจัดการขยะ เพื่อลดปัญหาในสังคม อันเป็นเหตุอาจก่อให้เกิดปัญหาอื่น ๆ ตามมา อีกทั้งการศึกษาดังกล่าวเป็นไปตามวาระแห่งชาติจะต้องแก้ไขโดยเร่งด่วน เพื่อการพัฒนาของประชาชนในสังคมและประเทศต่อไป

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *